«Βόρεια» Μακεδονία. Λύση ή νέες περιπέτειες;

«Βόρεια» Μακεδονία. Λύση ή νέες περιπέτειες;

του Γεωργίου Δρίβα

Βόρεια Μακεδονία. Κάπως έτσι στο διάγγελμά του στις 12/6/2018 ο πρωθυπουργός της χώρας Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να δώσει τέλος στο «Σκοπιανό», ένα θέμα που ταλανίζει την Ελληνική αλλά και παγκόσμια κοινότητα τα τελευταία 26 και πλέον χρόνια και ειδικά μετά την διάσπαση της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας. Βόρεια Μακεδονία αναφώνησε ο πρωθυπουργός. Σε αυτό το όνομα φαίνεται πως καταλήγουν οι δύο πλευρές Ελλάδα και FYROM ώστε να δοθεί τέλος στα 26 χρόνια απραξίας των προηγούμενων κυβερνήσεων που οδήγησαν στην διεθνή αναγνώριση του κρατιδίου των Σκοπίων με το όνομα «Δημοκρατία της Μακεδονίας» από περισσότερες από 130 χώρες του πλανήτη. Όμως, η ενδεχόμενη ονομασία των Σκοπίων ως Βόρεια Μακεδονία δίνει όντως την λύση, ή ανοίγει τον ασκό του Αιόλου για προβλήματα που δεν φανταζόμαστε; Δεν θα αναλωθώ στην αναδρομή της ιστορίας περί της ρίζας της λέξεως «Μακεδονία» ούτε για την Ελληνικότητα της ιστορίας της και του πολιτισμού της που είναι κάτι το αδιαμφισβήτητο και λίγο πολύ ο καθένας γνωρίζει. Θα μείνω στην ανάλυση του προβλήματος που ενέχει η ονομασία «Βόρεια Μακεδονία».

Ίσως να διαφεύγει από την αντίληψη του πρωθυπουργού πως υπάρχουν πολλές περιπτώσεις ανά τον κόσμο που χρησιμοποιήθηκαν σημεία του ορίζοντα σαν γεωγραφικός προσδιορισμός στο όνομα χωρών. Μερικά από αυτά είναι:

1) Ανατολική και Δυτική Γερμανία: Μετά την παράδοση του «Άξονα» και την νίκη των συμμαχικών δυνάμεων το 1945 η Γερμανία μοιράστηκε στην λεγόμενη Ανατολική Γερμανία υπό τον έλεγχο της Σοβιετικής Ένωσης από τη μία και την Δυτική Γερμανία από την άλλη, υπό τον έλεγχο του συνασπισμού Γαλλίας/Βρετανικής Αυτοκρατορίας/ Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Το Βερολίνο χωρίστηκε σε δύο τομείς (ανατολικό και δυτικό) και η χώρα παρέμεινε διχοτομημένη έως και το 1989 όταν και το τείχος που χώριζε τους δύο τομείς (Τείχος του Βερολίνου) γκρεμίστηκε από τους Γερμανούς πολίτες οδηγώντας στην ενοποίηση της Γερμανίας ξανά σε μία χώρα μετά από σχεδόν 45 χρόνια διχοτόμησης.

2) Κύπρος και Βόρεια Κύπρος: Και ποιος δεν γνωρίζει τον «Αττίλα» και την παράνομη εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974 με πρόσχημα την προστασία των Τουρκοκυπρίων πολιτών. Παρότι η εισβολή καταδικάστηκε επανειλημμένως με ψηφίσματα στον ΟΗΕ, η Κύπρος παραμένει διχοτομημένη έως και σήμερα. Μάλιστα με περίσσιο θράσος το 1981 η Τουρκία προχώρησε στην αναγνώριση των κατεχόμενων εδαφών της Κύπρου ως ανεξάρτητου κρατιδίου με το όνομα «Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου». Ως και σήμερα η κατάσταση αυτή παραμένει και μάλιστα το 2006 η γνωστή σε όλους τότε Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Condoleezza Rice προχώρησε σε δηλώσεις τύπου πως «πρέπει να αρθεί ο οικονομικός αποκλεισμός της Βορείου Κύπρου» και πως «ήταν λάθος η είσοδος της Νότιας Κύπρου στην ΕΕ καθότι δυσκόλεψε πολύ η εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό», ουσιαστικά ονοματίζοντας Βόρεια και Νότια Κύπρο και όχι κατεχόμενη Κύπρο και ελεύθερη Κύπρο, νομιμοποιώντας προφορικώς την παράνομη κατοχή.

3) Βόρεια και Νότια Κορέα: Παρότι οι επίσημες ονομασίες τους είναι Λαϊκή Δημοκρατία της Κορέας και Δημοκρατία της Κορέας, στον περισσότερο κόσμο είναι γνωστές σαν Βόρειος και Νότιος Κορέα. Η διχοτόμηση της Κορέας η οποία συνέβη μετά από σχεδόν χίλια χρόνια ένωσης, προκλήθηκε από την διαμάχη Σοβιετικής Ένωσης (ΕΣΣΔ) και Ηνωμένων Πολιτειών στο ποια θα επικρατήσει επί του εδάφους της χώρας αυτής. Οι ΗΠΑ φοβούμενες επέκταση της ΕΣΣΔ και του κομμουνισμού στην Κορέα κατέλαβαν την Νότια Κορέα προκειμένου να ασκήσουν πίεση στους Σοβιετικούς οι οποίοι είχαν ήδη εισβάλλει από το βορρά, να αποχωρήσουν από τη Βόρεια το 1945 αμέσως μετά την παράδοση της Ιαπωνίας στους συμμάχους. Εν μεγάλη συντομία, η διαμάχη για την μερίδα του λέοντος των δύο υπερδυνάμεων οδήγησε σε εμφύλιο πόλεμο την Κορέα που τελικώς το 1951 κατέληξε στην δημιουργία δύο ανεξάρτητων χωρών. Η Κορέα έως και σήμερα παραμένει διχοτομημένη σε Βόρεια και Νότια χωρίς προς το παρόν να διαφαίνονται σημάδια για πιθανή επανένωση στο εγγύς μέλλον.

4) Σουδάν και Νότιο Σουδάν: Το 2011 η νότια περιοχή του Σουδάν αποσπάστηκε από την χώρα πραγματοποιώντας δημοψήφισμα προκειμένου να αποκτήσει ανεξαρτησία από την κεντρική κυβέρνηση του Χαρτούμ. Το δημοψήφισμα κατέγραψε 98,83% απόσχιση και από τις 9/7/2011 το Νότιο Σουδάν έγινε απονενοημένα ανεξάρτητο κράτος από το υπόλοιπο Σουδάν. Η ανεξαρτητοποίηση όμως δεν επέδρασε ευεργετικά για τη χώρα καθότι από το 2013 για πολιτικούς λόγους έχει ξεσπάσει εμφύλιος πόλεμος με τουλάχιστον 300.000 νεκρούς ως τώρα. Η κατάσταση παραμένει έκρυθμη στην νέα αυτή χώρα με τουλάχιστον 1.000.000 ανθρώπους σε μια χώρα 12 εκ. να έχουν τραπεί σε φυγή στις γύρω χώρες.

Ίσως να απορεί κανείς τον λόγο για τον οποίο ανέφερα τις παραπάνω περιπτώσεις. Αυτό έχει να κάνει με το γεγονός τι υποκρύπτεται πίσω από μια τέτοια ονομασία. Σε όλες τις περιπτώσεις παρατηρούμε πως πρόκειται για διχοτομημένες χώρες ή χώρες οι οποίες από ενιαίες έγιναν κρατίδια λόγω της επίδρασης τρίτων δυνάμεων. Γίνεται λοιπόν αντιληπτό πως εάν μια ονομασία «Βόρεια Μακεδονία» γίνει αποδεκτή αυτό θα οδηγήσει σε βάθος χρόνου στην δημιουργία της εντύπωσης πως η «Μακεδονία» είναι διχοτομημένη και πως τον ρόλο του «κακού» τον διαδραματίζει η Ελλάδα και οι γύρω χώρες κατέχοντας εδάφη που ανήκουν στην «πραγματική» «Βόρεια Μακεδονία». Δεν είναι τυχαίο μάλιστα πως το 2008 στο τηλεπαιχνίδι Take it or leave it της Βρετανικής τηλεόρασης σαν σωστή απάντηση για την εθνικότητα του Μεγάλου Αλεξάνδρου απαντήθηκε σαν σωστό πως ήταν «Μακεδόνας», με την σημαία των Σκοπίων να εμφανίζεται στην σωστή απάντηση ενώ οι παίκτες ορθώς επέλεξαν Έλληνας. Καθόλου τυχαίο επίσης δεν είναι το γεγονός πως όπως δυστυχώς σωστά όπως παρατήρησε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης, πολλοί τουρίστες μπερδεύονται όταν ακούνε πως προσγειώνονται στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης, νομίζοντας πως προσγειώνονται στα Σκόπια. Καταλαβαίνουμε λοιπόν πως εάν η ονομασία «Βόρεια Μακεδονία» επικρατήσει αργά ή γρήγορα θα βρεθεί η Ελλάδα μπροστά σε ένα ανεπίλυτο πρόβλημα να βρεθεί κολλημένη στον τοίχο λόγω της δημιουργίας ψευδών και λανθασμένων εντυπώσεων. Το έδαφος για να συμβεί κάτι τέτοιο καθώς και η προϊστορία από άλλες χώρες υπάρχει. Εάν ο πρωθυπουργός της Ελλάδας είναι πραγματικός εκπρόσωπός της καταλαβαίνει πως κάτι τέτοιο όχι μόνο τα συμφέροντα της Ελλάδας δεν διασφαλίζει αλλά ούτε των γύρω χωρών που εμπεριέχουν εδάφη της Μακεδονίας, προκαλώντας ουσιαστικότατο πρόβλημα και σε αυτές. Συνεπώς δεν πρέπει σε καμμία περίπτωση να γίνει αποδεκτή μια τέτοια ονομασία. Εάν η κυβέρνηση προτίθεται να διασφαλίσει τα συμφέροντα του Ελληνικού λαού και της Ελλάδας, πρέπει να συμφωνήσει σε μία ουσιαστική και πραγματικά σύνθετη ονομασία που θα υποδηλώνει μόνο και μόνο την εν λόγω χώρα την γλώσσα και τους κατοίκους της, μην αφήνοντας περιθώρια για πιθανές παρερμηνείες αλλά ούτε υπόνοιες για διχοτομημένη χώρα της οποίας τα εδάφη κατέχουν οι γείτονες.