Ο Γρύπας πολεμιστής: Στο φως σπάνια ευρήματα από την εποχή του Χαλκού

Γράφει ο Δημήτρης Βοχαΐτης

Ο «Γρύπας Πολεμιστής» είναι το όνομα του ταφικού «ένοικου», 3500 ετών, το οποίο ήταν το θέμα της διάλεξης που δώθηκε στην κατάμεστη αίθουσα του Βασιλικού Μουσείου του Οντάριο (ROM) από την αρχαιολόγο και καθηγήτρια, Σάρον Ρ. Στόκερ, του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι των ΗΠΑ.
Ο πολεμιστής, ηλικίας 30-35 ετών, που ανακαλύφθηκε σε λακκοειδή τάφο -στον Άνω Εγκλιανό της Πύλου το καλοκαίρι του 2015- με 1400 κτερίσματα, δίπλα από το μυκηναϊκό παλάτι του Νέστωρος, αποδεικνύουν αναδεικνύοντας τη σχέση και πολιτισμική συνέχεια της Κρήτης και του Μυκηναϊκού πολιτισμού στη διαδικασία γεννήσεως του Ευρωπαϊκού.
Ο τάφος ανακαλύφθηκε δίπλα από το παλάτι του Νέστωρος, βασιλιά της Πύλου που έλαβε μέρος στον πόλεμο κατά των Κενταύρων, της Αργοναυτικής εκστρατείας αλλά και στον Τρωικό Πόλεμο, χρονολογείται στο 1300πΧ. Το κτίσμα καταστράφηκε γύρω στο 1200πΧ μετά από πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στους ελαιώνες του νησιού. Στην ομιλία της η κα. Στόκερ αναφέρθηκε στην ιστορία της ανακάλυψης και ανασκαφής του παλατιού από τον Κωνσταντίνο Κουρουγιώτη, διευθυντή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και τον Καρλ Μπλέγκεν, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι, το 1939. Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος και ο ακολουθούμενος εμφύλιος, όμως, θα τους προλάβουν και οι ανασκαφές θα σταματήσουν. Το 1952 θα γίνει η επανέναρξη των ανασκαφών, από τον αμερικανό καθηγητή, και θα αναδείξουν το πλέον απομονωμένο από όλα τα παλάτια της Εποχής του Χαλκού στην ηπειρωτική Ελλάδα. Είναι η ίδια εποχή όπου ανακαλύπτει το όνομα Πύλος σε ελληνική γραμμική γραφή Β, καταγεγραμμένα σε διάφορα διατηρημένα πήλινα δισκία. Από τις ανασκαφές του στο παλάτι, ο Μπλέγκεν ανακάλυψε πολλά στοιχεία του μυκηναϊκού πολιτισμού δεκατρείς χιλιάδες χρόνια προ Χριστού.
Πάνω σε ερωτήματα τα δημιουργήθηκαν, το 2015 οι καθηγητές του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι, εστίασαν την έρευνα τους, με άδεια που τους έδωσε του Υπουργείο Πολιτισμού για επανέναρξη των ανασκαφών. Τα ευρήματα που υπήρχαν στον ταφικό χώρο, μάλλον αναδεικνύουν το πρόσωπο ως ένα εξέχων πρόσωπο της κοινωνίας ή/και στρατιωτικό αξιωματούχο.
Τα ευρήματα που ανασύρθηκαν και βρίσκονται φυλαγμένα σε μουσεία της περιοχής, συγκαταλέγονται στα κορυφαία καθώς κάποια από αυτά τα είδη προσμετρούν ελάχιστες μονάδες. Μέσα σε όλα αυτά ανεβρέθησαν εκατοντάδες χάντρες καρνεϊνής, αμέθυστου, κεχριμπαριού και χρυσού, μια χρυσή αλυσίδα, δεκάδες πέτρες σφραγίδες -σκαλισμένες με περίπλοκα σχέδια- και τέσσερα μοναδικά χρυσά δαχτυλίδια. Επίσης βρέθηκε μια πλάκα ελεφαντόδοντου με αναπαράσταση ενός γρύπα σε ένα βραχώδες τοπίο και ένας χάλκινος καθρέφτης με λαβή ελεφαντόδοντου.
Η ανασκαφή, μεταξύ άλλων, αποκάλυψε στοιχεία κατοικιών, τον πρώιμο μυκηναϊκό οχυρωματικό τοίχο του οικισμού και τις αποθέσεις σκουπιδιών της Μέσης και Ύστερης Εποχής του Χαλκού.
Στη διάλεξη, μεταξύ άλλων, παραβρέθηκαν οι κ.κ. Ιωάννης Δάγωνας, Πήτερ Ηλιόπουλος, Στηβ Μιρκόπουλος, Μάικ Χριστοδούλου και η κοσμήτωρας του Πανεπιστημίου Ryerson, κα Mαρί Μπουτρογιάννη.