Home Community News “Δάκρυσε” το Μάτι Αττικής

“Δάκρυσε” το Μάτι Αττικής

227

Ένας χρόνος κλείνει σήμερα από τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι, που στοίχισε τη ζωή σε 102 ανθρώπους και άφησε μόνο στάχτη και αποκαΐδια σε έναν από τους αγαπημένους  κοντινούς παραθεριστικούς προορισμούς των Αθηναίων.

Οι μνήμες είναι ακόμα νωπές στη περιοχή, με τους κατοίκους να μετρούν ακόμα τις πληγές τους την ίδια ώρα που προσπαθούν να της ξαναδώσουν πνοή, μετά την μεγάλη τραγωδία. Οι παραθεριστές έχουν μειωθεί και στην περιοχή μόνο οι κάτοικοι προσπαθούν να ακολουθήσουν την καθημερινότητά τους στο Μάτι, σε μια απόπειρα να αφήσουν πίσω τους τη τραγωδία.

Το χρονικό της πυρκαγιάς

Τη Δευτέρα 23 Ιουλίου 2018, ξέσπασε στην Καλλιτεχνούπολη φωτιά με τις ενδείξεις να καταγράφουν ως ώρα έναρξης της τις 16.50. Από νωρίς το μεσημέρι, τεράστια πυρκαγιά μαινόταν στην Κινέττα με τις πυροσβεστικές δυνάμεις να δίνουν μάχη με τις φλόγες. Οι άνεμοι έπνεαν ισχυροί και μία απότομη αλλαγή της πορείας τους ενίσχυσε την πυρκαγιά στην Καλλιτεχνούπολη με αποτέλεσμα εντός λίγης ώρας να φτάσει στον Νέο Βουτζά, να περάσει τη λεωφόρο Μαραθώνος και να φτάσει στο Μάτι του δήμου Μαραθώνος, ενώ στη συνέχεια εξαπλώθηκε και προς τη Ραφήνα.

Η πυροσβεστική ειδοποιήθηκε εντός λίγων λεπτών, όμως η πορεία της φωτιάς απεδείχθη ανεξέλεγκτη. Ο Νέος Βουτζάς κάηκε, το Λύρειο Ίδρυμα πρόλαβε στο παρά πέντε να εκκενωθεί , λίγο πριν παραδοθεί το κτίσμα στις φλόγες, ενώ η εκτίμηση των αρμόδιων αρχών ότι η λεωφόρος Μαραθώνος θα λειτουργήσει ως φυσική αντιπυρική ζώνη, δεν επαληθεύθηκε. Ο πανικός ξεκίνησε όταν η φωτιά έγινε ανεξέλεγκτη κοντά στη λεωφόρο Μαραθώνας. Οι προσπάθειες κατάσβεσης δείχνουν να μην επαρκούν. Λίγο μετά τις 6 το απόγευμα, οι ισχυροί άνεμοι που ξεπερνούσαν τα 100 χλμ την ώρα και τροφοδότησαν τη πυρκαγιά που μέσα σε λίγα λεπτάδιασχίζει τη Λ. Μαραθώνος και ξεφεύγει προς το Κόκκινο Λιμανάκι και το Μάτι.

Τα χρονικά περιθώρια διαχείρισης και προειδοποίησης για την πορεία της πυρκαγιάς ήταν ασφυκτικά, καθώς η ταχύτητα ήταν ιλλιγιώδης. Η πυρκαγιά βρήκε τους παραθεριστές και τους κατοίκους στο Μάτι απροετοίμαστους, με τους περισσότερους, σύμφωνα με τις μετέπειτα μαρτυρίες, να ενημερώνονται από την τηλεόραση για τη φωτιά που κατακαίει την Κινέττα και να καταλαβαίνουν ότι κινδυνεύουν οι ίδιοι από πυρκαγιά, λόγω των καπνών που τους έπνιγαν.

Στην προσπάθεια τους να ξεφύγουν άλλοι κατευθύνθηκαν προς τη λεωφόρο Μαραθώνος προκαλώντας κομφούζιο στους δρόμους και άλλοι κινήθηκαν προς τις παραλίες, με πολλούς να εγκλωβίζονται στους δαιδαλώδεις δρόμους της περιοχής με την προβληματική ρυμοτόμηση.

Πριν τις 7 το απόγευμα η φωτιά έχει ήδη φτάσει στις παραλίες. Οι εικόνες με τους ανθρώπους που στέκονται στην Αργυρά Ακτή στο Μάτι έκαναν το γύρο του κόσμου. Τα αποκαΐδια τραυματίζουν σοβαρά πολλά άτομα που μεταφέρονται με εγκαύματα στα νοσοκομεία. Η διάσωση των κατοίκων που κατάφεραν να φτάσουν μέχρι την Αργυρά Ακτή γινόταν μέχρι αργά το βράδυ από πλοία του Λιμενικού αλλά και από ιδιώτες που έσπευσαν να βοηθήσουν τον κόσμο.

Η φωτιά στο πέρασμά της έκαψε ένα μεγάλο μέρος των σπιτιών, ενώ δεκάδες άνθρωποι εγκλωβίστηκαν και κάηκαν ζωντανοί, ενώ άλλοι πνίγηκαν περιμένοντας να σωθούν. Ο τραγικός απολογισμός των νεκρών, μαζί με όσους διασώθηκαν αλλά υπέκυψαν στη συνέχεια στα εγκαύματα τους έφτασε τους 102 νεκρούς και αποκαλύφθηκε την επόμενη μέρα, καθώς όλο το βράδυ οι πληροφορίες για το μέγεθος της τραγωδίας ήταν συγκεχυμένες.

Απανθρακωμένα πτώματα, καμένα αυτοκίνητα, κατεστραμμένα σπίτια και καταστήματα, στάχτες, αποκαΐδια, λαμαρίνες από τα αυτοκίνητα και σπασμένα γυαλιά συνέθεταν το σκηνικό της επόμενης μέρας.

Το μεγαλύτερο δράμα γράφτηκε μέσα σε ένα οικόπεδο στην οδό Δημοκρατίας, εκεί που βρέθηκαν 26 απανθρακωμένοι άνθρωποι οι περισσότεροι από αυτούς σφιχταγκαλιασμένοι. Αναζητούσαν μία πρόσβαση προς τη θάλασσα μία πόρτα, ωστόσο μέσα στον πανικό και τους καπνούς αυτό ήταν ιδιαίτερα δύσκολο. Τα στενά περάσματα, οι καπνοί, δέντρα στη μέση των περασμάτων και η πίεση εκείνης της στιγμής είναι κάποιοι από τους λόγους που συνετέλεσαν στην εξέλιξη αυτού του δράματος.

Ο γολγοθάς των συγγενών των θυμάτων συνεχίστηκε και τις επόμενες μέρες με την ταυτοποίηση των σορών να κρατάει για μέρες. Η φωτιά είχε αλλοιώσει τα χαρακτηριστικά των θυμάτων, με τους ιατροδικαστές να βρίσκονται ενώπιον ενός αποτρόπαιου θεάματος. Πέρασαν αρκετές μέρες μέχρι να ταυτοποιήσουν όλοι οι συγγενείς τους αγαπημένους τους που χάθηκαν στις φλόγες, ενώ αρκετούς μήνες μετά τη φονική πυρκαγιά, αρκετοί διασωθέντες υπέκυψαν στα εγκαύματα τους ανεβάζοντας τον τελικό αριθμό των νεκρών στους 102.

365 ημέρες από την τραγωδία στο Μάτι

   Έναν χρόνο μετά το Μάτι προσπαθεί να επουλώσει τις πληγές του. Οι απώλειες τεράστιες με τραγικό απολογισμό 102 νεκρούς.

   Στρίβοντας από τη λεωφόρο Μαραθώνος και μπαίνοντας στην είσοδο που οδηγεί στην περιοχή ο χρόνος φαντάζει σταματημένος. Τα σπίτια ερειπωμένα και οι δρόμοι ερημωμένοι. Στην Αργυρά Ακτή περίπου 10 άτομα κάνουν μπάνιο. Μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού ο αριθμός αυτός φαντάζει μικρός μπροστά σε αυτά που είχε συνηθίσει η περιοχή.

   «Έχει γίνει πολύ μεγάλη δουλειά αλλά ταυτόχρονα απέχουμε πάρα πολύ από αυτό που επιθυμούν οι κάτοικοι. Οι κάτοικοι εκείνο που επιθυμούν πρώτα από όλα είναι να ξαναγυρίσουν στα σπίτια τους. Αυτό σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική απαιτεί ένα διάστημα 3-4 χρόνων. Σήμερα που έχει περάσει ένας χρόνος έχουν γίνει πάρα πολλές παρεμβάσεις όσον αφορά το περιβάλλον και έχουν αλλάξει πολλά πράγματα στο θεσμικό πλαίσιο που διέπει αυτή τη διαδικασία ανοικοδόμησης. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η παρέμβαση που έχει γίνει όσον αφορά την καμένη οργανική ύλη και έχει απομακρυνθεί περίπου το 80%, ένα 20% παραμένει ακόμα μέσα σε οικόπεδα», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος Ραφήνας – Πικερμίου, Ευάγγελος Μπουρνούς.

   Το οικόπεδο που είναι συγκεντρωμένη η καμένη οργανική ύλη είναι το πρώτο πράγμα που αντικρίζει κανείς διασχίζοντας την Λ. Μαραθώνος απέναντι από την είσοδο του Νέου Βουτζά και εκατοντάδες μέτρα από το Κόκκινο Λιμανάκι. Τόνοι ανεξέλεγκτης καμένης οργανικής ύλης είναι συγκεντρωμένοι σε μία έκταση 25 στρεμμάτων. Ο όγκος είναι τεράστιος και η επικινδυνότητα του ιδιαίτερα υψηλή.

   Την κατάσταση επιβεβαιώνει και ο δήμαρχος Ραφήνας- Πικερμίου αναφέροντας ότι υπάρχει ένα θέμα «με μία συγκέντρωση καμένων βλαστικών υπολειμμάτων σε μία έκταση 25 στρεμμάτων δίπλα στη Μαραθώνος την οποία έχουμε νοικιάσει εμείς για λογαριασμό του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών που υλοποιεί το έργο θρυμματισμού. Αυτή η αλυσίδα μεταφοράς θρυμματισμού απομάκρυνσης δεν λειτούργησε καλά με αποτέλεσμα το μεσοδιάστημα που δεν υπήρχε σύμβαση να προκαλέσει τη συσσώρευση. Έχει γίνει διαγωνιστική διαδικασία και αναμένεται εντός του Ιουλίου να υπογράψει ο ανάδοχος με ένα διάστημα 128 ημερών να απομακρυνθεί αυτή η καμένη οργανική ύλη. Δεν μεταφέρεται πλέον άλλη καμένη οργανική ύλη. H πρότασή μου προς την κεντρική κυβέρνηση είναι να διατεθούν αυτοκινούμενοι κλαδοθρυμματιστές ώστε επιτόπου να γίνεται ο θρυμματισμός και η διασπορά του».

   Ο κ. Μπουρνούς εξηγώντας τη διαδικασία που χρειάζεται για να απομακρυνθεί η καμένη οργανική ύλη, σημειώνει: «Σύμφωνα με τη σύμβαση που είναι να υπογραφεί μέσα στον Ιούλιο, έχει τελειώσει η διαδικασία υπάρχει ανάδοχος, προβλέπεται σε 128 μέρες. Ο χρόνος είναι εφικτός. Με δική μου απόφαση έχει σταματήσει η μεταφορά καμένης οργανικής ύλης και από τον δήμο Μαραθώνα και από τη δική μου διοικητική περιφέρεια διότι αυτό το πράγμα πρέπει να τελειώσει, δεν αποτελούσε δυστυχώς δική μου αρμοδιότητα, ούτε η συλλογή ούτε η επεξεργασία και η απομάκρυνση. Ήταν δουλειά του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Δεν δέχτηκαν – όχι το υπουργείο αλλά άλλοι φορείς της κεντρικής κυβέρνησης – την αρχική μου πρόταση ώστε ιδιώτης να κάνει την επεξεργασία και να πηγαίνει ως βιομάζα για παραγωγή ενέργειας. Το αποτέλεσμα είναι η μη λειτουργία κάποιων γραναζιών αυτής της αλυσίδας να έχει αυτή τη συσσώρευση».

   Την ανησυχία του για το ίδιο ζήτημα εκφράζει και ο εκπρόσωπος της επιτροπής πληγέντων στο Κόκκινο Λιμανάκι, Πέτρος Φράγκος υπογραμμίζοντας: «Η επιτροπή στο Μάτι, η επιτροπή στο Κόκκινο Λιμανάκι και ο Νέος Βουτζάς έχουμε στείλει κοινό έγγραφο που επισημαίνουμε αυτό τον κίνδυνο. Η ελλιπής υλοτόμηση, τα διάσπαρτα κλαδιά που βρίσκονται μέσα στα οικόπεδα σε συνδυασμό με τη βλάστηση, με την ξερή βλάστηση μπορούν να δώσουν έρπουσα φωτιά στο Κόκκινο Λιμανάκι και όποια σπίτια αυτά τα ελάχιστα που επισκευάζονται αυτή τη στιγμή θα δεχτούν μία νέα φωτιά. Πρέπει αυτή τη στιγμή εντός ενός μηνός να απομακρύνουν την καμένη φυτική και οργανική ύλη από το οικόπεδο το συγκεκριμένο γιατί αποτελεί μπαρουταποθήκη στην περιοχή ώστε να δεχτούμε μία πυρκαγιά».

   Την επικινδυνότητα του συγκεκριμένου οικοπέδου αναγνωρίζει και από την πλευρά ο νέος περιφερειάρχης Αττικής από τον Σεπτέμβριο Γιώργος Πατούλης.

   «Η ίδια η περιφέρεια από τη στιγμή που υπάρχει μία αδυναμία σε ένα δήμο για οποιοδήποτε λόγο θα έπρεπε να είχε σκύψει και να είχε βάλει μία εργολαβία να τελειώσει αυτό το κακό όνειρο, αυτός ο εφιάλτης. Όμως δεν είμαστε εμείς διοίκηση σήμερα, εμείς αναλαμβάνουμε από 1η Σεπτέμβρη. Οι δικές μας δυνάμεις όπως κάναμε ως δήμος Αμαρουσίου και ως αυτοδιοίκηση πηγαίνοντας υδροφόρες πηγαίνοντας φορτηγά πηγαίνοντας εθελοντές, θα το πράξουμε και εμείς εκ νέου», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Πατούλης. Παράλληλα επισημαίνει ότι η ημερίδα που θα πραγματοποιήσει ο δήμος Ραφήνας- Πικερμίου μαζί με την ΚΕΔΕ στις 23 Ιουλίου «θα είναι μία ημερίδα συζήτησης και συντονισμού».

   Το Μάτι δεν θυμίζει σε τίποτα αυτό που ήταν, ωστόσο προσπαθεί να επανέλθει στην «κανονικότητα», δίχως όμως να γνωρίζει κανείς πόσο διάστημα απαιτείται.

   «Έχουν γίνει αναπλάσεις δημοτικών και δημοσίων χώρων , δενδροφυτεύσεις. Έχουν επισκευαστεί κτιριακές δημοτικές και δημόσιες υποδομές οι οποίες υπήρχαν στη δική μου διοικητική περιφέρεια. Το μεγάλο στοίχημα ήταν στις 11 Σεπτεμβρίου 2018 που ξεκινούσε η σχολική χρονιά οι τέσσερις σχολικές μονάδες να είναι λειτουργικές. Το στοίχημα έγινε εφικτό να πετύχει. Επομένως ταυτόχρονα με τη βοήθεια στους πυρόπληκτους συμπολίτες μας λειτουργούσε από πίσω ένας μηχανισμός επιδιόρθωσης των υποδομών. Τις πρώτες μέρες η αρωγή ήταν μεγάλη προς τους κατοίκους ώστε η ζωή τους να βρει μία «κανονικότητα». Σήμερα υπάρχει μία αποκατάσταση όχι αυτή η οποία είναι επιθυμητή, υπάρχει ένα μεγάλο έργο ανάπλασης των οικισμών με δημόσια κρατική αρωγή. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται αυτό με 100% δημόσια κρατική αρωγή. Υπάρχει μία μεγάλη δουλειά υπάρχει και ένα πολύ μεγάλο έργο ακόμα μπροστά μας», τονίζει ο κ. Μπουρνούς.

   Μέσα ωστόσο στο ανάγλυφο τοπίο της περιοχής διακρίνονται ακόμα τα καμένα σπίτια αλλά και οι δυσκολίες πρόσβασης στη θάλασσα από αυθαιρεσίες στον αιγιαλό.

   «Όσο και να σας φανεί παράξενο και είναι σχήμα οξύμωρο τα περισσότερα κτίρια που είναι στο μέτωπο της θάλασσας είναι νόμιμα. Διότι η παραλιακή οδός είχε το χαρακτήρα από παλιά της επαρχιακής οδού και όταν επιτρεπόταν πριν το 2003, η κατά παρέκκλιση οικοδομησιμότητα των οικοπέδων μπροστά σε επαρχιακούς ή που είχαν μέτωπο σε επαρχιακούς για εθνικούς δρόμους, χτίστηκαν αυτά τα σπίτια. Για παράδειγμα οι ξενοδοχειακές μονάδες είναι νόμιμες. Η παραβατικότητα υπάρχει σε άλλα σημεία, υπάρχουν σπίτια που είναι μέσα σε ρέματα, υπάρχουν σπίτια που είναι στον αιγιαλό που δεν επιτρέπεται αλλά αυτά που βλέπετε στο παράκτιο μέτωπο κατά μήκος του οδικού άξονα κατά βάση είναι νόμιμα», εξηγεί ο κ. Μπουρνούς.

   Σύμφωνα με τον κ. Πατούλη «είναι σαφές ότι υπήρξαν αυθαιρεσίες, υπήρξαν αυθαίρετα, νομιμοποιήθηκαν και από το κράτος». Στόχος ωστόσο του νέου περιφερειάρχη είναι η δημιουργία ασφαλών και υγιών πόλεων. «Πρέπει να φτιάξουμε ασφαλείς πόλεις, υγιείς πόλεις και σε αυτό θα πρέπει να συνεννοηθούμε όλοι μας», αναφέρει χαρακτηριστικά .

   Ο φούρνος της περιοχής είναι το μοναδικό σημείο που έχει παραπάνω ζωή στο «τσακισμένο» Μάτι… Κανείς τους όμως δεν θέλει να μιλήσει γι αυτό που έγινε στις 23 Ιουλίου, διότι η πληγή όσο και να επουλωθεί θα παραμείνει τραύμα που δύσκολα θα ξεχαστεί…