Περπατώντας στην πόλη θα αποκτήσεις την αίσθηση ότι επισκέπτεσαι ένα υπαίθριο μουσείο με εκθέματα ορισμένα από τα πιο εντυπωσιακά και σημαντικά πολιτιστικά μνημεία του κόσμου.

Ελάχιστες πόλεις προσφέρουν τόσο γενναιόδωρα πολιτισμό όσο η Αθήνα. Αρκούν μερικά βήματα στην πόλη για να φανταστείς έναν αόρατο αφηγητή να ψιθυρίζει στο αυτί σου: από εδώ ο Περικλής, Αθηναίος στρατηγός από τον 5ο αιώνα π.Χ. , ο οποίος συνέδεσε το όνομά του με τη Χρυσή Εποχή της Αθήνας, και από εδώ ο Αδριανός, αυτοκράτορας του 2ου αιώνα, που μετέτρεψε την πόλη σε λαμπερή πρωτεύουσα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Ίσως μάλιστα «ακούσεις» να σου μιλούν και άλλοι σημαντικοί Αθηναίοι…φιλόσοφοι, πολιτικοί, αθλητές. Για να στο πούμε και αλλιώς… Όπου υπάρχει αρχαίο μνημείο, ξεκινά από την αρχή η αφήγηση μιας καινούργιας ιστορίας. 

Φαντάσου την ξενάγηση στα υπαίθρια μνημεία της Αθήνας σαν ένα μενού που σε περιμένει να το δοκιμάσεις. Αν υπάρχει κάτι που λείπει από το πιάτο, μπορείς πάντα να επιστρέψεις και να το εξερευνήσεις με περισσότερη λεπτομέρεια. Ότι και αν κάνεις πάντως, είναι βέβαιο πως μια απλή βόλτα θα σε πείσει, ότι τα μνημεία είναι ακόμα ζωντανά, όπως ήταν και στην αρχαιότητα. Όπως επίσης ότι αυτή ακριβώς η «ζωντάνια» τους δίνει στην πόλη το σημερινό της χαρακτήρα: είναι και η ίδια ένα ζωντανό μνημείο. 

ΜΗ ΧΑΣΕΙΣ

Ακρόπολη  

Αυτονόητη αφετηρία κάθε ξενάγησης στην πόλη της Αθήνας είναι η Ακρόπολη! Θα ακούσεις να την αποκαλούν και Ιερό Βράχο, ενώ αποτελεί αδιαμφισβήτητο σήμα κατατεθέν της. Αποτελούσε σημαντικό αξιοθέατο ακόμα και στην αρχαιότητα, με τον Παρθενώνα (αφιερωμένο στη θεά Αθηνά, προστάτιδα της πόλης) να κατασκευάζεται τον 5ο αιώνα π.Χ. Στη διάρκεια της βόλτας σου θα έχεις την ευκαιρία να θαυμάσεις την Ακρόπολη από διαφορετικές γωνίες, ενώ αυτό που σίγουρα θα σε εντυπωσιάσει είναι οι αποχρώσεις του μαρμάρου στη σκιά του φωτός κάθε ώρα της ημέρας. Η Ακρόπολη είναι «μάρτυρας» κάθε αλλαγής που βίωσε η Αθήνα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Γι’ αυτό γνωρίζει να σου πει τα διαχρονικά τόσο καλά κρυμμένα μυστικά της…

Ωδείο Ηρώδου του Αττικού 

Μια σημαντική προσθήκη στο σύμπλεγμα μνημείων της Ακρόπολης, την οποία χρωστάμε στον Ρωμαίο Ηρώδη Αττικό (2ος αιώνας μ.Χ.) και ταυτόχρονα μια αληθινή πρόκληση: είναι αδύνατο να μη σκεφτείς πόσοι επισκέπτες διασκέδασαν με θεάματα στο χώρο αυτό εδώ και αιώνες. Σήμερα αποτελεί κεντρικό τόπο διεξαγωγής  πολιτιστικών εκδηλώσεων στο πλαίσιο του ετήσιου Φεστιβάλ Αθηνών, ενώ εκτός από χωρητικότητα 5.000 θεατών έχει και θαυμάσια ακουστική. Καθώς θα περνάς από μπροστά, σκέψου πως κάποτε ήταν εντελώς κλειστό, αφού διέθετε ξύλινη οροφή.

Μνημείο Φιλοπάππου και Πνύκα 

Προτού συνεχίσεις τη βόλτα σου γύρω από την Ακρόπολη, διασχίζοντας τον πεζόδρομο της Διονυσίου Αεροπαγίτου, πάρε το χρόνο σου για να ανεβείς στον λόφο του Φιλοπάππου. Σίγουρα αξίζει τον κόπο, αφού σε αυτό το σημείο -την Πνύκα- συγκαλούσαν οι Αθηναίοι τη Δημοκρατική τους Συνέλευση και εδώ απηύθυναν τους λόγους τους σπουδαίοι αρχαίοι στρατηγοί και ρήτορες (ο Περικλής, ο Αριστείδης, ο Δημοσθένης, ο Θεμιστοκλής…). Μπορείς ακόμα να διακρίνεις την εξέδρα των ομιλητών και το πλάτωμα που χρησίμευε ως κερκίδα των ακροατών. Εδώ κοντά βρίσκεται και ένα μνημείο αφιερωμένο στον Ρωμαίο Ύπαρχο Ιούλιο Αντίοχο Επιφανή Φιλοπάππο, από τον οποίο και έλαβε την ονομασία του ο λόφος. 

Αρχαία Αγορά και Στοά του Αττάλου  

Παραμένοντας κάτω από την Ακρόπολη, θα συναντήσεις την Αρχαία Αγορά. Κλείσε τα μάτια και φαντάσου τον Σωκράτη ή τον Αριστοτέλη να ρητορεύουν ή ακόμα και τον Άγιο Παύλο να κηρύττει στους πρώτους Χριστιανούς το 49 μ.Χ. Δίπλα ακριβώς βρίσκεται η Στοά του Αττάλου ονομασμένη κατά τον βασιλιά Άτταλο τον Β’ της Περγάμου, ο οποίος την έχτισε ως μια από τις βασικές αγορές της Αθήνας τον 2ο π.Χ. αιώνα. Εδώ μπορείς να θαυμάσεις μια εξαιρετική αναστήλωση ενός αρχικού κτηρίου με ανάμικτα αρχιτεκτονικά στοιχεία, εξωτερικούς δωρικούς κίονες και εσωτερική ιωνική στοά. Ακόμα θα δεις που βρίσκονταν οι πάγκοι της Αγοράς, ενώ αν επιθυμείς μπορείς να επιστρέψεις για να εξερευνήσεις το μνημείο λίγο καλύτερα, καθώς στο εσωτερικό του λειτουργεί μουσείο.

Ναός του Ηφαίστου 

Ο ναός του Ηφαίστου -ή το Ηφαίστειον- χτίστηκε τον 5ο π.Χ. αιώνα ως αφιέρωμα στο θεό της φωτιάς και της μεταλλουργίας, ενώ αποτελεί ίσως τον πιο καλοδιατηρημένο ναό της Ελλάδας. Αποτελεί κλασσικό παράδειγμα δωρικής αρχιτεκτονικής και κατασκευάστηκε από έναν από τους αρχιτέκτονες του Παρθενώνα. Τον ναό περιβάλλει ένα πανέμορφο άλσος, πράγμα που θα κάνει ακόμα πιο ευχάριστη την παραμονή σου. Γι’ αυτό αφιέρωσε λίγο από τον χρόνο σου για να απολαύσεις τους κίονες, τις ζωφόρους και τα γλυπτά που αναπαριστούν τη γέννηση του Ηρακλή, τη μάχη του Θησέα με τους Παλλαντίδες και την πτώση της Τροίας. 

Αρχαία Αγορά και Βιβλιοθήκη του Αδριανού 

Η Ρωμαϊκή Αγορά ήταν το επίκεντρο της αστικής ζωής στη διάρκεια της ρωμαϊκής κυριαρχίας στην Αθήνα. Αρχικά υπήρχε εδώ μια δωρική πύλη, που καλωσόριζε τους πολίτες στην Αγορά, ενώ -θα δεις να παραμένει ακόμα αλώβητος- ο Πύργος των Ανέμων, ένα οκτάγωνο κτίσμα του 1ου αιώνα, χτισμένο από τον αστρονόμο Ανδρόνικο, το οποίο λειτουργούσε ως ηλιακό ρολόι, ανεμοδείκτης και πυξίδα. Κοντά στον Πύργο που είναι γνωστός και με την ονομασία «Αέρηδες» θα συναντήσεις την Βιβλιοθήκη του Αδριανού, η οποία στα ρωμαϊκά χρόνια λιγότερο χρησίμευε ως βιβλιοθήκη και περισσότερο ως χώρος συνάθροισης και δημόσιου διαλόγου. Το μνημείο αυτό διέθετε λίμνη και εσωτερική αυλή, περιστοιχισμένη από 100 κίονες.

Αψίδα του Αδριανού 

Χωρίς αμφιβολία αυτή είναι η πιο καθοριστική πολιτιστική κληρονομιά του αυτοκράτορα Αδριανού στην πόλη της Αθήνας: μια αψίδα ύψους 18 μέτρων κοντά στην Ακρόπολη. Κατασκευάστηκε το 132 μ.Χ. για να σηματοδοτήσει το όριο ανάμεσα στην αρχαία και τη νέα πόλη, ενώ στην βορειοδυτική πλευρά της υπήρχε η επιγραφή «Αυτή είναι η Αθήνα, η αρχαία πόλη του Θησέα» και αντίστοιχα στην νοτιοανατολική η επιγραφή «Αυτή είναι η πόλη του Αδριανού, όχι του Θησέα». 

Ναός του Ολυμπίου Διός 

Ακόμα ένα μνημείο, το οποίο οι Αθηναίοι «χρωστούν» στον Αδριανό, αφού χρειάστηκε επτά αιώνες για να κατασκευαστεί και ακόμα δεν είχε τελειώσει όταν ο Ρωμαίος άνδρας ανέλαβε την ηγεμονία της Αθήνας. Σε εκείνον λοιπόν οφείλεται η ολοκλήρωσή του το 131 μ.Χ. Όταν κατασκευάστηκε διέθετε περισσότερους από 100 κίονες κορινθιακού ρυθμού, ένα κολοσσιαίο άγαλμα του Δία και ένα εξίσου επιβλητικό άγαλμα του Ρωμαίου ηγεμόνα. Ο ναός του Ολυμπίου Διός ήταν ο μεγαλύτερος ναός της Αθήνας και μπορεί σήμερα να απομένουν μόνο 17 από τους κίονές του, όμως ακόμα εντυπωσιάζει με το μέγεθος και τη μεγαλοπρέπειά του.

Ακαδημία Αθηνών και Εθνική Βιβλιοθήκη 

Περνώντας το Σύνταγμα και μπαίνοντας στην οδό Πανεπιστημίου θα συναντήσεις ένα ζεύγος κτηρίων, που θεωρούνται ίσως τα πιο ντελικάτα και εκλεπτυσμένα δείγματα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής που υπάρχουν. Ναι, η Ακαδημία Αθηνών και η Εθνική Βιβλιοθήκη αποτελούν τα 2/3 της διάσημης Τριλογίας των Αθηνών, έργο του Δανού αρχιτέκτονα Θεόφιλου Χάνσεν. Η επιβλητικότητα και η λεπτομέρεια στην κατασκευή και διακόσμησή τους είναι συναρπαστική, ενώ χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα το ένα ως έδρα ακαδημαϊκών και διοικητικών υπηρεσιών του Πανεπιστήμιου Αθηνών και το άλλο ως Εθνική Βιβλιοθήκη που κάποτε «φιλοξενούσε» περισσότερους από δύο εκατομμύρια τόμους συγγραμμάτων. Αυτό που σίγουρα θα σου τραβήξει την προσοχή είναι η συμμετρία της μεγάλης σκάλας της Εθνικής Βιβλιοθήκης, όπως επίσης οι μορφές της Αθηνάς και του Απόλλωνα στις κολώνες αριστερά και δεξιά του κτηρίου της Ακαδημίας, μαζί με τα αγάλματα του Πλάτωνα και του Σωκράτη κάτω στην είσοδο.

Παναθηναϊκό Στάδιο 

Επιστρέφοντας στο Σύνταγμα και αφού διασχίσεις τον Εθνικό Κήπο, φτάνεις στο πεταλωτό Παναθηναϊκό Στάδιο ή Καλλιμάρμαρο, όπως έχει καθιερωθεί να αποκαλείται λόγω του μαρμάρου, από το οποίο έχουν φτιαχτεί οι κερκίδες του. Αρχικά κατασκευάστηκε τον 4ο π.Χ. αιώνα με σκοπό να γίνει η έδρα των Παναθηναίων. Το 1896 αναστηλώθηκε για να φιλοξενήσει τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες, ενώ μέχρι σήμερα αποτελεί τον συγκινητικό, γεμάτο συμβολισμούς τερματισμό του ετήσιου Μαραθωνίου της Αθήνας. Λένε ότι για τη γιορτή της ενθρόνισης του Αδριανού θυσιάστηκαν εδώ χίλια σφάγια.

Α’ Κοιμητήριο των Αθηνών 

Η πεζή εξερεύνηση των πολιτιστικών θησαυρών της Αθήνας ολοκληρώνεται λίγο πιο νότια, σε ένα μέρος ατμοσφαιρικό και γαλήνιο: το Α’ Κοιμητήριο, στο οποίο θα δεις τους τάφους πολλών σημαντικών Ελλήνων πολιτικών, καλλιτεχνών και άλλων ιστορικών προσώπων. Η οικογένεια Μπενάκη, ο αρχαιολόγος Ερρίκος Σλήμαν, ο νομπελίστας ποιητής Γιώργος Σεφέρης, ο ήρωας της επανάστασης Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και πολλές άλλες εξέχουσες προσωπικότητες της ελληνικής ιστορίας είναι θαμμένες εδώ. Θα το καταλάβεις αμέσως, μόλις δεις τους μαρμάρινους τάφους και τα μαυσωλεία με τις ρομαντικές, νεοκλασικές και αναγεννησιακές επιρροές και ακόμα θα καταλάβεις γιατί λένε πως αυτό είναι περισσότερο ένα υπαίθριο μουσείο παρά κοιμητήριο. Οπωσδήποτε όταν βρεθείς εδώ, αναζήτησε το γλυπτό της Ωραίας Κοιμωμένης, τις σκηνές από την Τροία στον τάφο του Σλήμαν και το άγαλμα του Κολοκοτρώνη.