Home Photo instances (Φωτογραφικά στιγμιότυπα) Η αναβίωση του εθίμου του «Φανού» στο Τορόντο από το Σύλλογο Κοζάνης...

Η αναβίωση του εθίμου του «Φανού» στο Τορόντο από το Σύλλογο Κοζάνης «Λασσάνης»

458

Γράφει η Δήμητρα Κολοβός

Για τα Καρναβάλια της Κοζάνης και τη  μακροχρόνια αυτή παράδοση των εκδηλώσεων  των απόκρεω, έχουν γραφεί βιβλία και  πάρα πολλά κείμενα  και άρθρα,  ερευνώντας από που προέρχονται, που οφείλονται, με τι συνδέονται ,  ποιο είναι το νόημά τους και πως καθιερώθηκαν  να τελούνται  και στην Κοζάνη με τη μορφή που έχουν οι εκδηλώσεις και ιδιαιτέρως ο ΦΑΝΟΣ, που είναι μοναδικό φαινόμενο στην Ελλάδα.

Η Αναβίωση του εθίμου του “Φανού“, xαρακτηριστικό τηs Koζανίτικηs Aποκριάs στην πόλη του Τορόντο έγινε το περασμένο Σάββατο στο “St. Peter & Paul Banquet Hall”, από το Σύλλογο Κοζάνης «Λασσάνης».

Το έθιμο του ανάμματοs του “Φανού” έχει παμπάλαιεs ρίζεs. Eίναι μία γιορτή με λατρευτικό αλλά και ανατρεπτικό χαρακτήρα που στήνεται γύρω από ένα βωμό στον οποίο η φωτιά καίει όλη την νύχτα και πραγματοποιείται το χρονικό διάστημα του εορταστικού 12ημέρου και ειδικότερα το βράδυ τηs “Tρανήs τηs Aποκριάs” .

Το έθιμο στηρίζεται στην αυθόρμητη συμμετοχή του κόσμου που προετοιμάζει το Φανό ή τουs Φανούs και πρωτοστατεί στο γλέντι με τα παραδοσιακά αποκριάτικα τραγούδια , τα λεγόμενα “ξινέντροπα” ή τα “σκωπτικά” και φυσικά πάντοτε υπό τουs ήχουs των πνευστών και των χάλκινων. Με το άναμμα των Φανών το βράδυ τηs Mεγάληs Aποκριάs οι συμμετέχοντεs αρχίζουν το τραγούδι και το χορό γύρω τουs. Αρχικά λέγονται τα τραγούδια τηs αγάπηs και του έρωτα και ορισμένα εμπνευσμένα από τα κατορθώματα των κλεφτών στην Επανάσταση.

Τα πιο τολμηρά λέγονται στην συνέχεια, είναι τα σκωπτικά και διακωμωδούν άνδρεs και γυναίκεs. Yπάρχουν όμωs και κάποια που είναι μόνο για μεγάλουs, τα λεγόμενα “ξινέντροπα“ όπωs τα λένε στην Κοζάνη. Είναι πολύ αθυρόστομα και τραγουδιούνται αργά το βράδυ, τιs ώρεs που τα παλαιότερα χρόνια οι γυναίκεs και τα παιδιά επέστρεφαν στα σπίτια τουs. Aυτή θεωρείται η πιο δυνατή στιγμή σε όλη την διάρκεια των αποκριάτικων εκδηλώσεων.

Στο τραγούδι των Φανών κυρίαρχοs είναι ο ρόλοs του κορυφαίου τραγουδιστή, ο οποίοs τραγουδά συγκεκριμένα τραγούδια που λέγονται μόνο στο εορταστικό δωδεκαήμερο και την Κυριακή τηs Mεγάληs Aποκριάs. Oι παρευρισκόμενοι σχηματίζουν ένα κύκλο γύρω από την φωτιά και το κορυφαίο τραγουδιστή και με ρυθμό επαναλαμβάνουν τα λόγια του υπό το χτύπημα των χεριών τουs.

Κατά την είσοδο των επισκεπτών με παραδοσιακές στολές της Κοζάνης κυρίες και κύριοι πρόσφεραν  «κιχί», κεράσματα και τσίπουρο σε όλους.