Home Community News Μουσεία: Επαναπατρισμός και ιδιοκτησία

Μουσεία: Επαναπατρισμός και ιδιοκτησία

798

Ποιος κατέχει τέχνη, αρχαιότητες, πολιτιστικά αντικείμενα και ακόμη και ανθρώπινα υπολείμματα που οι αποικιακές χώρες έχουν κατακτήσει τους τελευταίους αιώνες;

Ποιος κατέχει τέχνη, αρχαιότητες και πολιτιστικά αντικείμενα, από τα μάρμαρα του Elgin μέχρι τα πολιτιστικά αντικείμενα των πρώτων εθνών του Καναδά;
Είναι ένα πρόβλημα που τα μουσεία και τα έθνη αγωνίζονται να λύσουν μετά την εποχή της αποικιοκρατίας. Και εάν τα σπουδαία μουσεία του κόσμου στερούνταν αυτούς τους θησαυρούς, θα μπορούσε ακόμη η παγκόσμια ιστορία να λέγεται σε εκατομμύρια συνανθρώπους μας;
Η εκπομπή «Ατζέντα» εξέτασε όλα τα επιχειρήματα αυτής της εξίσωσης και τη στρατηγική του Καναδά για τη διατήρηση της κληρονομιάς των αυτοχθόνων του Καναδά.

Καλεσμένος της εκπομπής «The Agenda with Steve Paikin».και ο πρόεδρος του Μουσείου της Ακρόπολης, κ. Δημήτρης Παντερμαλής ο οποίος μίλησε για το θέμα των γλυπτών του Παρθενώνα.

Στη συγκεκριμένη εκπομπή η «Ατζέντα» εξέτασε κατά πόσον τα μουσεία θα πρέπει να επιστρέψουν πολιτιστικούς θησαυρούς στους τόπους από τους οποίους είχαν ληφθεί σε αποικιακούς χρόνους χωρίς συγκατάθεση.
Ο πρόεδρος του Μουσείου της Ακρόπολης, Δημήτριος Παντερμάλης, ενημέρωσε το ευρύ Καναδικό κοινό για τον επαναπατρισμό των Μαρμάρων του Παρθένωνα της Ελλάδας.
Πέρασαν διακόσια και περισσότερα χρόνια από τότε (1802), που ο λόρδος Έλγιν, Βρετανός πρέσβης στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, χρησιμοποιώντας μια άδεια του Σουλτάνου, αφαίρεσε με βίαιο τρόπο, τεμαχίζοντας και σπάζοντας, πολλά από τα γλυπτά του Παρθενώνα και τα μετέφερε στη Βρετανία. Το αίτημα της επιστροφής των έργων αυτών στον τόπο που δημιουργήθηκαν δεν έπαψε ποτέ να υφίσταται για την Ελλάδα.
Μεγάλη μάχη γι’ αυτό έδωσε η Μελίνα Μερκούρη, η οποία, από το 1983, ως υπουργός Πολιτισμού, ξεκίνησε μια εκστρατεία, για να φέρει τα γλυπτά στην Αθήνα. Το θέμα παραμένει, βέβαια, ανοιχτό και, σήμερα, η χώρα μας έχει ένα ακόμη επιχείρημα, για να ζητεί την επιστροφή τους: το Μουσείο της Ακρόπολης που συγκαταλέγεται στα καλύτερα μουσεία του κόσμου.

Ψηφίζοντας την αγορά των γλυπτών του Παρθενώνα, το βρετανικό κοινοβούλιο, ουσιαστικά, νομιμοποίησε τη συλλογή του Έλγιν. Γιατί υπήρχε ένα θέμα αμφισβήτησης των μεθόδων, με τις οποίες αποκτήθηκαν τα γλυπτά, και της δικαιοδοσίας που είχε να τα πάρει. Με σχετική πλειοψηφία, αποφασίστηκε να αγοραστούν από το Βρετανικό Μουσείο και, με τον τρόπο αυτό, έκλεισε γι’ αυτούς το θέμα του Έλγιν. Φυσικά, στην πραγματικότητα, δεν έκλεισε ποτέ και, διακόσια χρόνια τώρα, άλλοτε οξύνεται, άλλοτε μετριάζεται η απαίτηση της επιστροφής. Πάντοτε, όμως, υπάρχει, και αυτό, νομίζω, είναι το σημαντικό. Εγώ θα επικέντρωνα το θέμα στο γεγονός ότι όχι απλώς είχαν αρπάξει από το μνημείο αυτά τα έργα, αλλά πολλά από αυτά τεμαχίστηκαν, έσπασαν. Δηλαδή, η διαχείριση έγινε με τρόπο, ο οποίος δεν είναι κολακευτικός ούτε για τη Βρετανία, ούτε για την ιστορία της δημιουργίας των μουσείων στην Ευρώπη.

Ο κ. Παντερμαλής επεσήμανε πως «το Μουσείο της Ακρόπολης είναι μακράν καλύτερο του Βρετανικού» αναφορικά με την παρουσίαση των Γλυπτών, «διότι εκθέτει τα γλυπτά όπως ήταν στο κτίριο, δηλαδή δεν κοιτάζουν εσωτερικά σε μία αίθουσα, αλλά γύρω από μία αίθουσα, όπως ακριβώς ήταν στο κτίριο το αρχικό».
«Eπίσης» συνέχισε «εδώ φωτίζονται με το ίδιο φως που φωτίζονταν όταν δημιουργήθηκαν και η αίθουσα του Παρθενώνα είναι ακριβώς παράλληλη με το μνημείο. Έτσι, ο επισκέπτης μπορεί να βλέπει από τη μια πλευρά τα γλυπτά και από την άλλη να βλέπει την πρωτότυπη αρχιτεκτονική».
Ο κ. Παντερμαλής υπενθύζισε την τεράστια καλλιτεχνική αξία των Γλυπτών, τονίζοντας πως «αποτελούν πρότυπο για τις μεταγενέστερες εποχές, διότι ισορροπούν ανάμεσα σε φόρμα και περιεχόμενο, διότι έχουν μια επιφάνεια, η οποία είναι από τις πιο πλούσιες που υπάρχουν στην τέχνη, διότι αποδίδουν καταπληκτικές λεπτομέρειες και επίσης δίνουν σπουδαίες εκφράσεις στα πρόσωπα και των ανθρώπων και των αλόγων στη ζωφόρο του Παρθενώνα».

«Είναι μια τέχνη, η οποία καλλιεργήθηκε εκατονταετίες στην Αθήνα, προχώρησε πάρα πολύ στα αρχαϊκά χρόνια και κορυφώθηκε στην κλασική εποχή» πρόσθεσε.
Κλείνοντας ανέφερε μεταξύ άλλων «Υπάρχουν τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά και τα σπουδαία μνημεία έχουν τα δικά τους δικαιώματα. Τα δικαιώματα της ακεραιότητάς τους . Δεν μπορείς να τεμαχίζεις ένα σπουδαίο μνημείο».