Home Canadian News Συνέντευξη με τον σκηνοθέτη Μίνωα Νικολακάκη

Συνέντευξη με τον σκηνοθέτη Μίνωα Νικολακάκη

1080

Μετά την προβολή,  της ταινίας Entwined (΄Αλυτη), που συμμετείχε στο 44ο TIFF, μιλήσαμε με τον σκηνοθέτη, Μίνωα Νικολακάκη, για την ταινία, το έργο του συνολικά και το φεστιβάλ κινηματογράφου του Τορόντο.

Πες μου δυο λόγια για την έμπνευση πίσω από το θέμα της ταινίας.

  • Συνδυάσαμε δύο πράγματα το ένα έχει να κάνει με την οντότητα της δρυάδας, του πλάσματος τους δάσους, την προστάτρια των δέντρων, η οποία στη δική μας ταινία στην πραγματικότητα παλεύει για την επιβίωσή της, σε έναν κόσμο που την απειλεί, και τον αρχετυπικό μύθο ότι κάποιος σαγηνεύεται από μία ύπαρξη και ανακαλύπτει κάτι το οποίο συμβαίνει και θέλει να ανακαλύψει κάτι για τον εαυτό του. Μία αρχή της ιστορίας θα μπορούσες να πεις ότι είναι ο βαμπιρικός μύθος όπως όμως εμείς τον εκλαμβάνουμε στην Ελλάδα, δεν είναι σκοτεινός, δεν είναι γοτθικός, δεν έχει θέμα με την εμμονή και το σκοτάδι. Και είπαμε αν συνδυάσουμε αυτά τα δύο στοιχεία να δούμε με τι καταλήγουμε. Αν βάλουμε μία παράλογη κατάσταση όπως μία σχέση που όπως σε κάθε σχέση βρίσκουμε κομμάτια δικά μας μέσα σε αυτό που γίνεται και ας το αναπτύξουμε στη βάση αυτού του μύθου με δύο γήινους χαρακτήρες. Οπότε κάπου εκεί πετύχαμε αυτήν την ισορροπία που είδες.

Τα γυρίσματα έγιναν στην Πελοπόννησο. Πού ακριβώς;

  • Σε όλη την προσέγγιση της ταινίας θέλαμε να κάνουμε κάτι για το ελληνικό κοινό αλλά που να φαίνεται οικείο και στο ξένο κοινό, αλλά να ήτανε μακριά από τα πολύ αναγνωρίσιμα στοιχεία. Ας πούμε η Κρήτη είναι ένα πάρα πολύ αναγνωρίσιμο στοιχείο, οι Ηπειρώτες είναι πολύ αναγνωρίσιμοι, ο Ζορμπάς είναι πολύ αναγνωρίσιμος και είπαμε, πώς μπορούμε να κρατήσουμε το Μεσογειακό ή και το Βαλκανικό χαρακτήρα αυτής της ιστορίας, σαν υφή, με κάτι όμως που δεν είναι τόσο αναγνωρίσιμο και αν θέλεις, «τουριστικό». Κι έτσι, πήγαμε στην Πελοπόννησο, όπου εκτός από το δημιουργικό κομμάτι είναι ασφαλώς κι ένας κοντινός πανέμορφος προορισμός, που βολεύει πολύ για γυρίσματα, και πέσαμε πάνω στην Τσακωνιά. Όπου η Τσακωνιά είναι ένα κομμάτι που έχει τη δική της ψυχολογία, τη δική της αρχιτεκτονική. Εγώ έχω σπουδάσει και πολιτικός μηχανικός οπότε στο κομμάτι της διπλωματικής μου στο πανεπιστήμιο είχα μελετήσει νερόμυλους και από κει είχα μελετήσει και τα κατασκευαστικά στοιχεία σε όλες τις περιοχές, τα λαογραφικά, και όλο αυτό είναι κάπως οικείο, αλλά είναι και ιδιαίτερο και είναι και μακριά από τα κλισέ, διάφορα στοιχεία που έχουν συνδυάσει την Ελλάδα, οι μαυροντυμένες γυναίκες που οδύρονται όλη μέρα. Κάποια από αυτά τα στοιχεία τα έχει η ταινία, αλλά προσπαθήσαμε να τα κρατήσουμε σε ένα βαθμό που θα επέτρεπε στο θεατή να μπει μέσα στην ιστορία και να μην τα βλέπει ως αναγνωρίσιμα «χαρτιά» μιας χώρας.

Είναι η πρώτη ταινία σου μεγάλου μήκους, έχεις όμως ήδη μια σειρά από ταινίες μικρού μήκους, πετυχημένες που έχουν προβληθεί σε φεστιβάλ. Τι δυσκολίες είχε η μετάβαση;

  • Οι μικρού μήκους που είχα κάνει ήταν ένα είδος μαγικού ρεαλισμού. Δηλαδή με ενδιαφέρουν πάρα πολύ οι γήινες ιστορίες, οι ιστορίες οι ανθρώπινες, όπου υπάρχει όμως ένας μεταφυσικός καταλύτης. Αλλά ο μεταφυσικός αυτός καταλύτης βοηθάει τους χαρακτήρες να αλλάξουν και να ανακαλύψουνε κάτι. Στην ουσία όμως οι χαρακτήρες είναι πραγματικοί, δεν είναι σύμβολα, είναι δύο πραγματικοί χαρακτήρες. Πάνω σε αυτήν την αφηγηματική δομή που χρησιμοποίησα τα τελευταία χρόνια προέκυψε και αυτή η ιστορία. Δύο χαρακτήρες που είναι σχεδόν γήινοι, που ζούνε αυτό το μεταφυσικό καταλύτη που κάτι σημαίνει για την κατάστασή τους. Κάθε ταινία είναι δύσκολη, εξαρτάται πώς θα το κάνεις, οι ταινίες μικρού μήκους που είχα κάνει είναι σε αυτό το κομμάτι μαγικού ρεαλισμού, ήταν ακριβές ταινίες, τηρουμένων των αναλογιών, οπότε κάπως ήταν ένα βήμα παραπάνω. Στην πραγματικότητα κάναμε ό,τι κάναμε και στις μικρού μήκους, τις τοποθετήσαμε σε συγκεκριμένους χώρους που τους φτιάξαμε όσο πιο καλά μπορούσαμε, και απλώς είχαμε παραπάνω μέρες γυρίσματος. Βέβαια οι μεγάλου μήκους έχουν πολλαπλάσιο κόπο, προβλήματα γιατί είναι τριάντα μέρες γυρίσματος και πρέπει να δεις την εξέλιξη των πραγμάτων που προκύπτουν. Αλλά από θέμα παραγωγής μου φάνηκε πολύ οικείο, γιατί είχα ασχοληθεί με ένα κομμάτι κινηματογράφου που κατασκευαστικά είναι απαιτητικό. Δεν έκανα δηλαδή ταινίες σαββατοκύριακου, έτσι κι αλλιώς γιατί και για τις μικρού μήκους ταινίες είχα μεγαλεπήβολα σχέδια, μάλιστα κάποιο κομμάτι ήταν πολύ πιο εύκολο, γιατί μέρες παραγωγής είχα λίγες και στη μεγάλου μήκους. Στην πραγματικότητα γυρίσαμε την ταινία σε 25 μέρες, και μάλιστα 25 πολύ μαζεμένες μέρες, διότι οι ώρες γυρίσματος που είχαμε κάθε μέρα ήταν πολύ περιορισμένες, αφενός περιοριζόμασταν από το φως. Όπως και να φαίνεται η φωτογραφία, είναι μια φωτογραφία που έχει γίνει με ρεαλιστικό φως, είναι ωμή φωτογραφία. Είχαμε περιορισμένο χρόνο γυρίσματος καθώς είχαμε και τη συνθήκη με τα προσθετικά, που έπρεπε να πάρει πέντε ώρες για να τα βάλουνε στον ηθοποιό, να παίξει 8 ώρες και άλλες 4 ώρες να τα βγάλουνε. Οπότε ό,τι πλάνο έχει γυριστεί το είδατε μέσα στην ταινία, αυτή είναι όλη η ταινία η οποία γυρίστηκε. Το οποίο είναι καλό, γιατί το να έχεις κάποιους κανόνες σε αναγκάζει να σκέφτεσαι τι πραγματικά σου είναι απαραίτητο για την αφήγηση και να λειτουργείς λίγο πιο οικονομικά. Σε κάποιο βαθμό οι περιορισμοί με βοηθάνε να βρω μία καλύτερη ιστορία.

Είναι βέβαια βασισμένη η ταινία στο μύθο που ανέφερες αλλά νομίζω ότι είναι και μια μεταφορά, όταν για παράδειγμα λέει κάποιος στην ταινία «εσύ νομίζεις ότι με την επιστήμη όλα τα καταλαβαίνεις». Είναι μεταφορά ή σχόλιο αυτό;

  • ΄Όπως δομήσαμε την ταινία θέλαμε να κάνουμε κάτι που είχε σχέση με την συνάντηση δύο διαφορετικών κόσμων, και για να μη μιλήσω για τους δύο συγκεκριμένους κόσμους που δείχνει η ταινία, συνάντηση δύο διαφορετικών οπτικών γωνιών. Κι έτσι είμαστε όλοι οι άνθρωποι. Όλοι οι άνθρωποι πιστεύουμε ότι ο τρόπος που πρέπει να βλέπουμε τον κόσμο είναι αυτός που βλέπουμε με τα μάτια μας. Και συγκρουόμαστε κάθε μέρα με τον τρόπο που άλλοι άνθρωποι βλέπουν τον κόσμο κι είναι διαφορετικός. Καταναλώνουμε πάρα πολύ μεγάλη προσπάθεια να πείσουμε τους άλλους ότι το πώς βλέπουμε εμείς τον κόσμο είναι το σωστό. Ενώ στην πραγματικότητα αυτό που προσπαθήσαμε με την ταινία είναι ότι πρέπει να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να αναρωτηθούμε μήπως ο τρόπος που ο άλλος μας λέει είναι τελικά ο πιο σωστός. Και πάνω σε αυτήν την ευρεία τοποθέτηση της ιστορίας μπορείς να εντάξεις όποιο θέμα έχει ο καθένας μέσα του και μπορεί να ταυτιστεί με αυτήν την τοποθέτηση.

Πες μου για το φεστιβάλ του Τορόντο, πώς σου φαίνεται; Πώς είναι να είσαι στο πρώτο μεγάλο φεστιβάλ με την ταινία σου;

  • Είναι το πρώτο μεγάλο φεστιβάλ της πρώτης μεγάλου μήκους μου. Είναι συγκλονιστική η προσέλευση του κόσμου, είναι εντυπωσιακό πόσο αγαπάνε τις ταινίες, ως θεατές, και σαν εξέλιξη το πόσο αγαπάνε το φεστιβάλ ως θεσμό. Δηλαδή του δίνουνε ζωή, χειροκροτούν, αγκαλιάζουν τις ταινίες, είναι ένα φεστιβάλ που από όσο το έχω παρακολουθήσει είναι πολύ audience-oriented, και είναι πολύ σημαντικό ταινίες στο πρόγραμμα που είμαστε εμείς, το ‘Discovery’, υπάρχουν πάρα πολλές οπτικές γωνίες, ταινίες που έχουν θέματα πολιτικά, μη πολιτικά, και είναι συγκλονιστικό αυτό το ακροατήριο που είναι ανοικτό και διψάει να δει κάτι που θα είναι καινούριο, και σε σχέση με τα Ευρωπαϊκά φεστιβάλ που ξέρω το κοινό είναι λιγότερο επικριτικό, είναι περισσότερο ανοιχτοί, θέλουν να απολαύσουν και να αγκαζάρουν την ταινία. Τα Ευρωπαϊκά φεστιβάλ ασφαλώς έχουν τη δική τους ατζέντα, τη δική τους γλώσσα, τη δική τους ροή και ρεύματα  που πάνε να περάσουνε, αλλά εδώ χαίρομαι που προβάλλεται η ταινία, η οποία έγινε με γνώμονα να αγκαζάρει το θεατή, και να τον πάρει σε αυτό το ταξίδι, χαίρομαι που δόθηκε η ευκαιρία η ταινία να κάνει πρεμιέρα εδώ πέρα. Θεωρώ ότι είναι το ιδανικό μέρος για να κάνει μια τέτοια είδους ταινία πρεμιέρα.

Είναι λοιπόν μια ιδιαίτερη στιγμή που η ταινία ξεκινάει το ταξίδι της στο φεστιβάλ του Τορόντο.

  • Ναι γιατί το Τορόντο είναι μοναδικό στο είδος του φεστιβάλ. Ταυτόχρονα έχουνε παρουσιάσεις, γκαλά, το φεστιβάλ είναι προπομπός των Όσκαρ, θα δείξει ότι αυτές οι ταινίες θα μονοπωλήσουν το ενδιαφέρον στην επόμενη κινηματογραφική σεζόν, οπότε μοιραία τραβάει πάρα πολλά βλέμματα, έχει και το πρόγραμμα Discovery στο οποίο ανήκει η ταινία μου, το οποίο έχει ταινίες πρωτοεμφανιζόμενων ή σκηνοθέτες που κάνουν πρώτη η δεύτερη ταινία. Και μαζί με το βασικό πρόγραμμα που τραβάει τα βλέμματα δίνει μια ευκαιρία σε ανθρώπους να δούνε ταινίες που δε θα τις ξαναδούνε αλλού. Πιθανόν κάποιος από τους δημιουργούς αυτούς να είναι ο δημιουργός του αύριο που η φωνή του θα επηρεάσει ανθρώπους και θα ακουστεί, και είναι μια μεγάλη ευκαιρία να αναγνωρίσει κάτι εν τη γενέσει του, μία νέα φωνή.

Η επόμενη ταινία είναι ήδη στο πλάνο;   

  • Η επόμενη ταινία είναι στα σκαριά, στην πραγματικότητα δουλεύοντας αυτήν την ταινία επειδή όπως αρκετά συχνά συμβαίνει στις ταινίες, πόσο μάλλον στις ταινίες αυτού του είδους που γίνονται στην Ελλάδα, έχεις πάρα πολύ χρόνο μέχρι να βρεις τη χρηματοδότηση. Μέσα σε αυτή τη διαδικασία έχω ήδη γράψει δύο μεγάλου μήκους σενάρια. Ελπίζω ένα από αυτά να έρθει γρήγορα να γίνει. Γιατί για μένα η ταινία είναι κάπως σαν ερωτική σχέση. Δηλαδή πρέπει να ερωτευτείς μια ιδέα, η οποία πρέπει για τα επόμενα πέντε – έξι χρόνια να ξυπνάς το πρωί, να είσαι τόσο ερωτευμένος και ενθουσιώδης απέναντί της, που να σου επιτρέπει να ξεπερνάς όλα τα προβλήματα για να είσαι μαζί της. Οπότε έχω κάποιες ιδέες, θέλω να δω το φεστιβάλ πώς θα με βοηθήσει, κατά κάποιον τρόπο να υποστηριχθεί η δουλειά που έκανα τώρα για να με οδηγήσει στο επόμενο βήμα, και πιστεύω ότι κάποια από τις ιδέες θα με καλέσει λίγο περισσότερο από τις άλλες για να την ακολουθήσω για αυτό το ταξίδι.

Ωραία, καλή επιτυχία και θερμά συγχαρητήρια και πάλι.