Home DNA της Εβδομαδας (Ηλίας Κουτίνας) το dna της εβ δομαδας

το dna της εβ δομαδας

348

Η Σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ και η εμμονή του Τραμπ να τα βάζει με τους συμμάχους του, μονοπώλησε το ενδιαφέρον της επικαιρότητος την εβδομάδα που μας πέρασε. Αλιεύουμε λοιπόν και μεις τα κυριότερα από αυτήν.

ΤΟ ΚΑΚΟ ΠΑΙΔΙ

Είναι μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά αγοράζει οπλικά συστήματα από τη Ρωσία και όχι από τις ΗΠΑ, ενώ εισβάλλει χωρίς καμία προσυνεννόηση στη βόρεια Συρία. Η συμπεριφορά της Τουρκίας αποτέλεσε ένα από τα «αγκάθια» στη σύνοδο κορυφής για τα 70 χρόνια της Ατλαντικής Συμμαχίας στο Λονδίνο.

Ωστόσο, όλοι οι ενδιαφερόμενοι, σε πρόσφατες δηλώσεις τους, έχουν επισημάνει την ιδιαίτερη σημασία που έχει η συμμετοχή της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ.

Η καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ δηλώνει ότι «η Τουρκία πρέπει να παραμείνει μέλος του ΝΑΤΟ κι εμείς πρέπει να στηρίξουμε τη συμμετοχή της», ενώ ο γενικός γραμματέας της Ατλαντικής Συμμαχίας Γιενς Στόλτενμπεργκ τονίζει ότι «η Τουρκία αποτελεί σημαντικό κομμάτι της Συμμαχίας» και κάνει «πιο ισχυρό το ΝΑΤΟ».

Αλλά και ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας, σε πρόσφατη δήλωσή του, είχε επισημάνει ότι «η Τουρκία είναι και παραμένει σημαντικός σύμμαχος για τη Γερμανία». Ξεκάθαρα μηνύματα που ασφαλώς βρίσκουν απήχηση στον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. «Ευτυχώς υπάρχουν στο ΝΑΤΟ και στην Ευρώπη έμπειροι πολιτικοί με κοινό νου, οπότε δεν έχουν σημασία όλα αυτά που λέγονται στη Γαλλία», λέει ο Ερντογάν.

ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ ΜΕ ΓΑΛΛΙΑ

Τί ακριβώς λέγεται στη Γαλλία; Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επικρίνει τις τουρκικές επιχειρήσεις στη βόρεια Συρία. Επιπλέον δε, υποστηρίζει ότι το ΝΑΤΟ είναι «εγκεφαλικά νεκρό», υπονοώντας προφανώς ότι ορισμένα κράτη-μέλη της Συμμαχίας επιδίδονται σε μονομερείς ενέργειες, χωρίς να ενημερώνουν τους υπόλοιπους ενδιαφερόμενους. Η κριτική Μακρόν προκάλεσε δημόσια έκρηξη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με ασυνήθιστη ένταση. «Λέει ότι το ΝΑΤΟ είναι εγκεφαλικά νεκρό. Κύριε Μακρόν, σας το λέω από την Τουρκία και θα το ξαναπώ στο ΝΑΤΟ: να εξετάσετε πρώτα τον δικό σας εγκεφαλικό θάνατο», δήλωσε προ ημερών ο Ερντογάν.

Η διαμάχη της Τουρκίας με τη Γαλλία δεν είναι κάτι καινούριο. Εδώ και πολλούς μήνες η Άγκυρα επικρίνει τον πρόεδρο Μακρόν, ο οποίος υποδέχεται στο Παρίσι ηγετικά στελέχη της κουρδικής πολιτοφυλακής «Μονάδες Προστασίας του Λαού» (YPG) και επαινεί τις στρατιωτικές επιτυχίες τους απέναντι στο αποκαλούμενο Ισλαμικό Κράτος. Επιπλέον ο Μακρόν αντιμετωπίζει ως «επιθετική ενέργεια» την τουρκική επίθεση στη βόρεια Συρία. Αλλά για τον Ερντογάν οι Κούρδοι πολιτοφύλακες είναι τρομοκράτες και η επίθεση στη Συρία εξυπηρετεί τα συμφέροντα όχι μόνο της Τουρκίας, αλλά και της Ευρώπης, καθώς απομακρύνει τον κίνδυνο της τρομοκρατίας από τη γηραιά ήπειρο. «Δεν ξέρω τι σημαίνει η Γαλλία για το ΝΑΤΟ, πάντως η Τουρκία είναι το πιο σημαντικό μέλος σε αυτή τη συμμαχία από πολιτική και στρατιωτική άποψη. Η ασφάλεια της Τουρκίας εγγυάται και την ασφάλεια της ευρώπης. Αν η Τουρκία δεν είναι ασφαλής, τότε δεν θα είναι ούτε η Ευρώπη, να μην το ξεχνάμε αυτό…» υποστηρίζει ο Ερντογάν.

ΕΚΤΟΣ ΝΑΤΟ;

Κάποιοι πιστεύουν ότι η Ρωσία επιδιώκει την απόσχιση της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ για δικούς της γεωπολιτικούς λόγους. Ο Σερχάτ Γκιβέντς, καθηγητής διεθνών σχέσεων σε πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης, θεωρεί ότι αυτό το σενάριο δεν ευσταθεί: «Αυτό που μάλλον θέλει η Ρωσία είναι να μείνει η Τουρκία στο ΝΑΤΟ αλλά να διαταράσσει τις εσωτερικές ισορροπίες του. Για τη Ρωσία αυτό είναι πιο σημαντικό από την αποχώρηση της Τουρκίας». Το σίγουρο είναι ότι δεν μπορεί κανείς να αποβάλει την Τουρκία από το ΝΑΤΟ, άλλωστε κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται στο καταστατικό της Ατλαντικής Συμμαχίας.

Αλλά υπάρχει το – θεωρητικό επί του παρόντος- σενάριο να αποχωρήσει η ίδια η Τουρκία από το ΝΑΤΟ. Όπως επισημαίνει ο απόστρατος στρατηγός Αχμέτ Γιαβούζ «το ΝΑΤΟ δεν προσφέρει πια τίποτα στην Τουρκία. Δεν λέω ότι προτείνω έξοδο της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ. Αλλά όταν γίνουμε αρκετά ισχυροί, τότε μπορούμε να σκεφτούμε την έξοδο…» Για τον Αχμέτ Γιαβούζ η Τουρκία θα είναι «αρκετά ισχυρή» όταν ολοκληρώσει τα τεράστια προγράμματα εξοπλισμών που υλοποιεί και μειώσει την εξάρτησή της από εισαγωγές, για παράδειγμα από τη Γερμανία. Ήδη η Τουρκία παράγει δικά της στρατιωτικά ελικόπτερα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, καθώς και πυραύλους μικρού βεληνεκούς. Η συνεργασία με τις ΗΠΑ για την προμήθεια πολεμικών αεροσκαφών F 35 τερματίστηκε μετά την απόφαση της Άγκυρας να προμηθευτεί πυραύλους από τη Ρωσία. Αλλά για τον Αχμέτ Γιαβούς, το ΝΑΤΟ έτσι κι αλλιώς έχει πλέον εξελιχθεί σε …αμερικανική οργάνωση. «Υπάρχει ήδη κάποια αποξένωση, γιατί τα συμφέροντα του ΝΑΤΟ και της Τουρκίας έχουν μετατοπιστεί. Σήμερα το ΝΑΤΟ είναι μία συμμαχία που προστατεύει τα συμφέροντα των πλουσίων χωρών. Αλλά η Τουρκία δεν είναι πλούσια χώρα…», λέει ο Τούρκος στρατηγός.

Πηγή: DW

Ο ΤΡΑΜΠ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ

Όπως υποστηρίζουν τα αμερικανικά ΜΜΕ, ο Ντόναλντ Τραμπ έγινε ρεζίλι στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, καθώς κανείς πια δεν το παίρνει στα σοβαρά, με την γενική εικόνα να δείχνει απογοήτευση από την εικόνα του προέδρου της χώρας. 

Ο πρόεδρος Τραμπ εισήλθε στην σύνοδο με την γνωστή του έπαρση, ζητώντας την αναγνώριση που θεωρούσε πως έπρεπε να πάρει για τις αλλαγές στην χρηματοδότηση της συμμαχίας. 

Όμως το χαμόγελο του αμερικανού προέδρου έσβησε γρήγορα, καθώς οι υπόλοιποι ηγέτες με μπροστάρη τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν αμφισβήτησαν ανοιχτά την παρουσία και την ηγετική του θέση στη συμμαχία, με τον Γάλλο πρόεδρο να μην διστάζει να τον εγκαλεί στην σοβαρότητα κατά την διάρκεια της κοινής τους συνέντευξης τύπου. 

Ο Γάλλος πρόεδρος μπορεί να ήταν αυτός που δεν φοβήθηκε να αμφισβητήσει ανοιχτά την ικανότητα του αμερικανού προέδρου, όμως και οι άλλοι ηγέτες δεν έδειξαν την παραμικρή διάθεση να «χαριστούν» στον Αμερικανό πρόεδρο και να παίξουν το παιχνίδι του, κάτι που εξόργισε τον Αμερικανό πρόεδρο ο οποίος δεν κατάφερε σε πολλές στιγμές να δείξει την δυσαρέσκεια του για τις εξελίξεις. 

Ο τύπος των ΗΠΑ έσπευσε να θυμίσει στον πρόεδρο της χώρας, πως οι περικοπή των αμυντικών δαπανών και η αύξηση της συνεισφοράς των άλλων χωρών, ήταν μια ρπόταση που είχε αρχικά διατυπωθεί από τον πρώην πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, και πως ο Τραμπ απλά κάνει πολιτική πάνω σε προηγούμενες αποφάσεις τις οποίες περνάει για δικές του. 

Το βαρύ κλίμα εναντίον του Τραμπ, επισημοποιήθηκε στο χθεσινοβραδινό επίσημο δείπνο, στο οποίο οι κάμερες έπιασαν τους Μακρόν, Τρυντώ και Μπόρις Τζόνσον να χαριεντίζονται σχολιάζοντας την παρουσία και τις απαιτήσεις του, χωρίς όμως να τον κατονομάζουν. 

Και αν ο Ντόναλντ Τραμπ το περίμενε από τον Γάλλο πρόεδρο και τον Καναδό πρωθυπουργό, τον οποίο μάλιστα νωρίτερα σήμερα τον αποκάλεσε διπρόσωπο, η συμμετοχή του Μπόρις Τζόνσον στο πηγαδάκι ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι, καθώς έχει υποστηρίξει έντονα τον Βρετανό πολιτικό. 

Το σημείο τριβής των υπόλοιπων ηγετών με τον Αμερικανό πρόεδρο, δεν είναι μόνο το γεγονός ότι ζητάει αύξηση των δαπανών για την συμμαχία, αλλά η εμμονή του σε υτό, χωρίς να ασχολείται με τα προβλήματα που δημιουργεί η πολιτική της χώρας του και ειδικά η σιωπηλή του υποστήριξη τόσο σε Τουρκία όσο και Ρωσία. 

Με την εμμονή του στο χρηματικό σκέλος, ο Αμερικανός πρόεδρος έδωσε λαβή στους Ευρωπαίους ηγέτες, και κυρίως στον Γάλλο πρόεδρο, να «παίξει το χαρτί» που θα έπαιζε λογικά ο Ντόναλντ Τραμπ, περί ασφάλειας των στρατιωτών του ΝΑΤΟ που συμμετέχουν στις επιχειρήσεις της συμμαχίας, μια κίνηση που σχολιάστηκε άσχημα στο εσωτερικό των ΗΠΑ, καθώς θεωρήθηκε πως ο Αμερικανός πρόεδρος βάζει το κέρδος πάνω από τις ζωές των Αμερικανών στρατιωτών, με τον Γάλλο πρόεδρο να κερδίζει πολλούς «πόντους» συμπάθειας. 

ΣΥΜΦΩΝΟΥΜΕ ΟΤΙ ΔΙΑΦΩΝΟΥΜΕ

Το πρώτο βήμα για την αποκλιμάκωση του  διπλωματικού πολέμου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, μετά τις τελευταίες προκλήσεις της Άγκυρας, στην Ανατολική Μεσόγειο, έγινε κατά τη  συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν στο Λονδίνο.

Μετα το πέρας των συνομιλιών  δεν έγιναν μεν δηλώσεις, αλλά η διάρκεια της σύσκεψης, περίπου μιάμιση ώρα  και τα χαμόγελα και των δυο ανδρών, εξέπεμψαν ένα μήνυμα εκτόνωσης.

Ένα μήνυμα που επιβεβαίωσε και η δήλωση του Έλληνα Πρωθυπουργού oτι «Κατεγράφησαν οι εκατέρωθεν διαφωνίες. Οι δύο πλευρές ωστόσο συμφώνησαν στη συνέχιση των συζητήσεων για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας».

Το δεύτερο σημείο που αποκαλύπτει ότι η συμφωνήθηκε να ηρεμήσουν κάπως τα πνεύματα, προς το παρόν τουλάχιστον ή μέχρι να έχουμε κάποιο νέο επεισόδιο, είναι η εντολή του Κυριάκου Μητσοτάκη στον Υπουργό Εξωτερικών, να συγκαλέσει το Ανώτατο Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής για να ενημερωθούν τα πολιτικά κόμματα.

Πιθανότατα αυτό θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Τρίτη.

Όπως επισημαίνεται, αν η συζήτηση είχε οδηγηθεί σε ναυάγιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, θα ερχόταν στην Αθήνα και θα συγκαλούσε το Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών, επειδή η κατάσταση, θα είχε λάβει δραματικές διαστάσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες,  ο Κυριάκος Μητσοτάκης πήγε στη συνάντηση, όχι για να ρίξει «λάδι στη φωτιά» αλλά αποφασιστικά και ψύχραιμα από την πρώτη στιγμή  έθεσε το θέμα της συμφωνίας Τουρκίας – Λιβύης περί οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών τους.

Μια συμφωνία που, η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει, όπως είπε ο Πρωθυπουργός στον Τούρκο ομόλογο του, καθώς αμφισβητεί με προκλητικό τρόπο και κατά παράβαση όλων των αρχών του Διεθνούς Δικαίου, τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

Προηγουμένως, όμως, ο Έλληνας Πρωθυπουργός είχε εξασφαλίσει τη δήλωση στήριξης της Ε.Ε η οποία με ανακοίνωση της τόνισε ότι η Τουρκία οφείλει να σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα των Ελληνικών νησιών αλλά και το Διεθνές Δίκαιο.

Αλλά και την καθαρή υποστήριξη του Γάλλου Προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν ο οποίος ζήτησε ευθέως από την Τουρκία να σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

Να σημειώσουμε ότι πριν το ραντεβού Μητσοτάκη-Ερντογάν , υπήρξε ένα αιφνιδιαστικό ραντεβού Τραμπ-Ερντογάν, που εικάζεται ότι έπαιξε ρόλο στην κατεύθυνση της  μείωσης της έντασης ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία.

Όπως επισημαίνεται ο Κυριάκος Μητσοτάκης μεταξύ των επιχειρημάτων που έθεσε ήταν και το γεγονός ότι η Ευρώπη δεν αναγνωρίζει τη συμφωνία που υπέγραψε η Τουρκία με την Λιβύη.

Το δεύτερο θέμα που τέθηκε επι τάπητος ήταν το μεταναστευτικό, όπου για άλλη μια φορά ο Έλληνας Πρωθυπουργός ζήτησε από τον ομόλογο του, η Τουρκία να σεβαστεί και να τηρήσει την υπογραφείσα Συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Επιγραμματικά θα έλεγε κανείς ότι από την προαναφερθείσα  συνάντηση εκείνο που προέκυψε είναι ότι οι δυο χώρες εμμένουν στις θέσεις τους, αλλά η περαιτέρω δραματοποίηση της κατάστασης δεν βοηθά, ούτε την Ελλάδα, ούτε την Τουρκία.

Στα θετικά της Ελλάδας καταγράφεται και το γεγονός ότι εξασφάλισε τη στήριξη της Ευρώπης.

Διπλωματικές πηγές σχολιάζοντας το όλο κλίμα που έχει δημιουργηθεί επισημαίνουν ότι η Τουρκία θα συνεχίσει τις πιέσεις προς την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά πολύ δύσκολα θα κάνει το επόμενο βήμα, καθώς μια εμπλοκή με την Ελλάδα, έχει αβέβαιη έκβαση και η Άγκυρα δύσκολα θα αναλάβει τέτοιο ρίσκο.